De sofa-wiskundige

In de afgelopen 5 maanden ben ik ongeveer 5 keer naar de universiteit gegaan. Voor een mondeling tentamen, of om een computer opnieuw op te starten… van die dingetjes die je niet kunt doen als je onderuit gezakt op de bank hangt in de woonkamer.

De andere dagen? Dan werk ik aan de tafel in de woonkamer. Of als het daar te rumoerig is, dan zit ik aan een bureau in de slaapkamer van Boaz. En soms zit ik met mijn laptop op de bank, als een heuse sofa-wiskundige.

Op die manier heb ik twee weken geleden zelfs een hele conferentie georganiseerd, samen met een andere wiskundige die in Parijs op een sofa zat. En met deelnemers uit Australië, Engeland, Amerika, Italië, en nog veel meer andere landen. Die allemaal thuis achter een tafeltje, of op een bank zaten. En het ging fantastisch! Als de conferentie “gewoon” in Freiburg was gehouden, zoals oorspronkelijk geplanned, dan was er een maximum van 20 deelnemers. Deze online conferentie had ruim 70 deelnemers. Daarnaast hadden we nu een keur aan sprekers, en zijn alle praatjes opgenomen en op het internet geplaatst: https://www.youtube.com/channel/UCWe5B7Ikr0AI9727doEUxPg/playlists

Het grote voordeel van deze conferentie was dat het onderwerp al vrij digitaal van aard was: een inleiding in het computerprogramma Lean. Lean is een computerprogramma waarin je in een speciale taal (een mix van een programmeertaal en wiskundige symbolen) heel precies je wiskundige berekeningen en bewijzen op kunt schrijven. Het programma controleert dan dat er geen enkele schrijf- of redeneerfout in de argumentatie is geslopen. Dit soort programma’s bestaat al best een tijdje, maar in de laatste paar jaar is de interesse onder “nuchtere” praktiserende wiskundigen flink toegenomen. (Nog steeds niet heel erg veel, maar in plaats van 5 mensen wereldwijd, zijn er nu rond de 50 wiskundigen geïnteresseerd, en dat aantal neemt snel toe.) Verschillende prominente namen registreerden zich een paar dagen voor de start op de website van de workshop, waardoor we enigszins nerveus de hele planning nog eens langsliepen om er zeker van te zijn dat we een leerzame en vermakelijke week in de aanbieding hadden.

En met succes! De deelnemers waren enthousiast. Voortdurend werden er vragen gesteld in de chatroom, en in verschillende groepjes werd hard gewerkt aan opdrachten en oefeningen. Aan het eind van de week kon iedereen met een voldaan gevoel terugkijken op de geleverde prestaties.

Halverwege die week heb ik ook nog een ander project afgerond, met twee andere wiskundigen. Dit project heeft niets met Lean te maken, maar is klassieke “krijtbord”-wiskunde. Behalve dat ik nu dus al 5 maanden geen krijtbord heb aangeraakt. Ook voor dit project hebben we heel veel uurtjes via de webcam gediscussieerd. En na wat oefening verliep het overleg eigenlijk best goed. Eindresultaat: twee artikelen van ongeveer 40 en 20 bladzijden. Nu moeten we die indienen bij tijdschriften en dan hopen op positieve feedback, zodat de artikelen daar gepubliceerd kunnen worden. Helaas neemt dat proces vaak máánden in beslag, en soms zelfs meerdere jaren.

Persoonlijk vind ik de inhoud van de artikelen een stuk interessanter dan het publicatieproces eromheen. In deze artikelen bestudeerden we speciale getallen. Wat voor getallen het precies zijn zal ik hier niet uit leggen. Iets met breuken, integralen, en de exponentiaal-functie x \mapsto e^x. Eigenlijk bekijken we 4 verschillende definities van dit soort speciale getallen. En het is meteen duidelijk dat die verschillende beschrijvingen iets met elkaar te maken hebben. Maar op het eerste gezicht is het helemaal niet duidelijk dat die 4 beschrijvingen over precies dezelfde soort getallen gaan. In onze artikelen bewijzen we dat dit wel het geval is.

Het leuke aan dit soort projecten is dat terwijl je de ene puzzel oplost, er vaak weer nieuwe vragen bijkomen. Het proces wordt wel eens vergeleken met bergklimmen. Je kunt soms in de verte de top al zien liggen, maar de weg daarnaar toe is niet duidelijk. En als je dan eindelijk de weg gevonden hebt en op de top staat, dan kun je genieten van die prestatie. Maar terwijl je daar genietend om je heen kijkt en van het uitzicht geniet, zie je in de verte een andere bergpiek. Die ziet er heel interessant en uitdagend uit! Maar opnieuw is de weg ernaar toe niet duidelijk. En zo begint een nieuw avontuur.

Dat is ook hier het geval. Dus hoop ik de komende maand in de Alpen en het Zwarte Woud te genieten van bergwandelingen, maar kan ik ook vanaf mijn sofa een wiskundig bergtopje proberen te bedwingen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *